Hoe werkt het?

Elk schip met een AIS-transponder zendt zijn positie uit. Mokum Radar verzamelt en verrijkt die AIS-berichten - naam, lengte, scheepstype, de merkkleur van de rederij en, voor schepen die varen, een voorspelde vaarlijn - en stuurt ongeveer elke seconde een compacte update naar de app via een WebSocket. Zo zie je schepen met hun naam, lengte en koers, die tussen twee updates door soepel hun voorspelde lijn volgen.

De schipper-telefoon deelt zijn GPS-positie via een beveiligde verbinding met Mokum Radar; live gaat die positie direct door naar wie meekijkt. De gevaren route zelf wordt wél bewaard - anoniem, onder een willekeurig sessie-id, zonder naam of apparaat-id - zodat de schipper echte routes achteraf kan bekijken. Simulaties worden nooit opgeslagen.

Actuele stremmingen en werkzaamheden op het water beginnen bij EuRIS (European River Information Services), de officiele berichtendienst voor schippers. Mokum Radar haalt EuRIS op de achtergrond op, zoekt de coordinaten erbij zodat een bericht op het juiste stuk gracht getekend kan worden, en serveert het laatst bekende goede resultaat. De app haalt die ene feed op; een tweede bron is er niet. Mislukt het ophalen, dan blijft de app de kopie tonen die hij op je eigen toestel bewaarde.

De Vaarinfo-tab is een kaart met lagen die je zelf aan- en uitzet. Naast de stremmingen zitten er meer dan 150 opstapplekken op, meer dan vijftig openbare toiletten langs het water, en ruim negenhonderd bruggen met hun doorvaarthoogte. Tik je een opstapplek aan, dan krijg je "Vaar hierheen": de app rekent de route over water uit van waar je bent naar die kade. Welke lagen je aan hebt staan wordt onthouden, dus de kaart ziet er de volgende keer hetzelfde uit.

Je vindt dit onder de tab Vaarinfo in het hoofdmenu.

Routes worden niet met de hand getekend maar berekend. We gebruiken de grachtendata van OpenStreetMap - ruim tweeduizend stukken vaarweg - en bouwen daar een graaf van: elk stukje gracht wordt een lijntje in een netwerk. Start en eind prikken we vast op het dichtstbijzijnde grachtpunt, waarna Dijkstra/A* het kortste vaarbare pad zoekt. De lijn wordt afgemaakt en elk punt gecheckt tegen echte waterpolygonen: ligt dit op water?

Vaartijden rekenen we op een praktische 5 km/h: de wettelijke limiet is 6 km/h, maar bruggen, tegenliggers en bochten maken 5 km/h het realistische tempo.

De Amsterdamse grachten zijn geen vrije baan. Sommige stukken zijn eenrichtingsverkeer en een handjevol is helemaal verboden voor pleziervaart. Die regels zitten in hetzelfde netwerk waar de routezoeker doorheen loopt: meer dan honderd eenrichtingsstukken en zo'n twintig stukken waar je niet in mag. Een eenrichtingsstuk kan simpelweg niet tegen de richting in gelopen worden, en een verboden stuk zit er niet in - dus de route die je krijgt is er een die je mag varen, niet alleen de kortste lijn over het water.

Zodra je vaart, draait de kaart met je mee. Het stuk route dat nog voor je ligt is een dikke blauwe lijn; het stuk dat je al gevaren hebt wordt dun en grijs, zodat blauw precies een ding betekent: nog te gaan. Bij elke bocht in de route staat een klein pijltje, meer dan honderd over alle routes samen, dat de bocht aanwijst voordat je hem in gaat. Liever gewoon wat rondvaren? Vrije navigatie geeft je dezelfde live kaart zonder vaste route.

Vrije navigatie is de eerste optie op de tab Routes.

Elke highlight heeft zijn eigen verhaaltekst. Die teksten worden ingesproken via ElevenLabs text-to-speech en per route gebundeld, zodat de audio klaarstaat op het moment dat je langsvaart. Hoe de verteller zich verhoudt tot je eigen muziek bepaal je zelf: altijd hoorbaar (ook als je telefoon op stil staat), of je muziek laten hervatten, of zachter zetten, of de audio helemaal met rust laten. Er is ook een volumeschuif voor de verteller.

De keuze tussen verteller en muziek stel je in onder Meer › Systeemstatus › Instellingen. Hij geldt vanaf de volgende keer dat je een vaartocht opent.

Zes quizzen over de stad en het water, samen meer dan vijftig vragen, in het Nederlands en het Engels. Aan het eind mag je je voornaam op het scorebord zetten - alleen als je daar zin in hebt. Verder wordt er niets over jou bij die score bewaard.

De quiz heeft een eigen tab in het hoofdmenu.

Zet Backbase Captain op je beginscherm en hij gedraagt zich als een app: hij houdt zijn eigen kopie van de pagina's, het kaartmateriaal en de audio op je toestel. Is een route eenmaal afgespeeld, dan blijft die audio bewaard, zodat een dood plekje in de grachtengordel de verteller niet stil legt. Voor live schepen en stremmingen heb je wel verbinding nodig - die zijn immers live. Er zijn ook native apps voor iOS en Android, gemaakt uit precies dezelfde code; allebei zitten ze nog in besloten test.

Geen accounts, geen advertenties, geen analytics van derden en geen profiel van jou. Twee dingen gaan wel automatisch je toestel af, zonder dat je ergens op drukt, en dat zeggen we liever dan het te verzwijgen. Tijdens een GPS-tour wordt de gevaren route geupload en anoniem bewaard: een willekeurig sessie-id, geen naam, geen apparaat-id, en simulaties worden nooit bewaard. En gaat er iets stuk in de app, dan stuurt hij een korte technische foutmelding: welke pagina, welke fout, geen locatie, geen naam, zelfs niet wat er achter het vraagteken in de adresbalk stond. Quiz-scores en feedback gaan alleen weg als je ze zelf verstuurt.

Lees de volledige privacy-uitleg: wat er bewaard wordt, hoe lang, en hoe je het laat verwijderen